Mobbing

Co to jest mobbing?

Mobbing jest zjawiskiem występującym w miejscu pracy i dotyczy sytuacji, które mają na celu dręczenie lub zastraszanie pracownika.  Definiowany jest w wielu aspektach: socjologicznym, psychologicznym oraz z punktu widzenia zagrożeń w miejscu pracy. Choć istnieje wiele definicji tego zjawiska to wszystkie one zawierają kilka cech wspólnych. Przede wszystkim mobbingiem jest działanie, które ma na cel dręczenie psychiczne lub fizyczne pracownika. Działanie to musi mieć charakter długotrwały, do mobbingu nie są zaliczane jednorazowe incydenty, czy sporadyczne konflikty nie mające ciągłego charakteru. Według różnych autorów mobbing musi trwać co najmniej 3 lub 6 miesięcy i występować przynajmniej raz w tygodniu. Typowa dla zjawiska mobbingu jest przewaga mobbera nad ofiarą, która niekoniecznie musi być związana z zajmowaniem wyższego stanowiska w miejscu pracy. Mobbing charakteryzuje się również celem – dręczyciel dąży do wyeliminowania ofiary z miejsca pracy.

Pojęcie mobbingu, w aspekcie zagrożeń dla miejsca pracy, zostało zdefiniowane przez Europejską Agencję Bezpieczeństwa i Zdrowia w Pracy (EASH) i za działania mobbingowe uznaje ona powtarzalne, nieuzasadnione zachowania skierowane przeciwko pracownikowi, lub grupie pracowników, które stwarza zagrożenie jego/ich bezpieczeństwa. 
Pojęcie mobbingu zostało także zdefiniowane w polskim prawie, od 2004 roku, kiedy w życie weszła ustawa z dnia 14 listopada 2003 roku o zmianie ustawy – Kodeks pracy oraz o zmianie niektórych ustaw. Zgodnie z tą ustawą mobbing w art. 943 § 2. oznacza działania lub zachowania dotyczące pracownika lub skierowane przeciwko pracownikowi, polegające na uporczywym i długotrwałym nękaniu lub zastraszaniu pracownika, wywołujące u niego zaniżoną ocenę przydatności zawodowej, powodujące lub mające na celu poniżenie lub ośmieszenie pracownika, izolowanie go lub wyeliminowanie z zespołu współpracowników.
Ogólnie ujmując, mobbing jest zachowaniem nieetycznym, stosowanym przeciwko komuś z zastosowaniem taktyk upokorzenia, zastraszenia i pomniejszania kompetencji. Należy pamiętać o tym, że jednorazowy konflikt w pracy nie jest mobbingiem, sytuacje mobbingowe muszą spełnić jeszcze dodatkowe warunki:

• okres prześladowania co najmniej 6 miesięcy (niektóre źródła podają 3 miesiące),
• dość duża częstość występowania (co najmniej raz w tygodniu),
• ofiara nie jest w stanie obronić się sama.

Brak jednolitej definicji mobbingu powoduje występowanie przypadków, gdy działania krótkotrwałe i incydentalne są traktowane jako zachowania mobbingowe. Ofiary takich zachowań nie uwzględniają wymogu dłuższego okresu trwania mobbingu, traktują krótkotrwałe konflikty w pracy jako zachowania mobbingowe. Ponadto brak sztywno określonej definicji powoduje również postrzeganie innych patologicznych działań jako mobbing. Dyskryminacja w miejscu pracy, molestowanie  i naruszanie godności pracowniczej odbierane są jako zachowania mobbingowe i choć często takie działania wchodzą w zakres działań mobberów, to w świetle prawa są innymi patologiami w miejscu pracy i nie mogą być rozpatrywane jako mobbing.